Trasa ma 600 kilometrów. Czy ciężarówka może pokonać ją w ciągu jednego dnia?
Na pierwszy rzut oka odpowiedź wydaje się prosta. Wystarczy podzielić dystans przez średnią prędkość i otrzymamy przewidywany czas przejazdu. W rzeczywistości planowanie transportu jest bardziej złożone.
Znaczenie mają rodzaj dróg, ograniczenia dla pojazdów ciężarowych, parametry samochodu, natężenie ruchu, liczba punktów na trasie, a także przerwy i dostępny czas prowadzenia pojazdu.
Dlatego nie istnieje jedna uniwersalna liczba kilometrów, którą każda ciężarówka może przejechać w ciągu dnia.
Dzienny dystans zależy przede wszystkim od czasu, jaki kierowca może przeznaczyć na prowadzenie pojazdu, oraz od średniej prędkości możliwej do osiągnięcia na konkretnej trasie.
Przepisy dotyczące transportu drogowego regulują czas prowadzenia pojazdu, wymagane przerwy i odpoczynki kierowców. Nie określają natomiast jednego dziennego limitu kilometrów, który można zastosować do każdej trasy.
Dlatego założenie, że ciężarówka „robi dziennie 500, 600 czy 700 km”, może być pomocne przy bardzo orientacyjnym planowaniu, ale nie powinno zastępować analizy konkretnego przejazdu.
Dla zobrazowania zależności pomiędzy czasem, prędkością i dystansem można wykonać proste obliczenie:
| Średnia prędkość podczas jazdy | Dystans w 9 godzin |
|---|---|
| 50 km/h | 450 km |
| 60 km/h | 540 km |
| 70 km/h | 630 km |
To jednak wyłącznie przykłady matematyczne, a nie wartości określające rzeczywisty lub dopuszczalny dzienny przebieg ciężarówki.
W praktyce średnia prędkość zależy od rodzaju dróg, ograniczeń prędkości, przejazdów przez miejscowości, natężenia ruchu i wielu innych czynników.
Dlatego właśnie dwie trasy o identycznej długości mogą wymagać zupełnie innego czasu realizacji.
Wyobraźmy sobie dwa transporty, w których miejsce załadunku i dostawy dzieli około 600 km.
Pierwsza trasa prowadzi w dużej części autostradami i drogami szybkiego ruchu. Druga obejmuje więcej dróg lokalnych, przejazdów przez miejscowości i odcinków, na których ciężarówka porusza się wolniej.
Kilometraż może być bardzo podobny, ale czas potrzebny na realizację obu przejazdów będzie inny.
W przypadku transportu ciężarowego dochodzi jeszcze jeden ważny element: nie każda droga jest dostępna dla każdego pojazdu.
Masa, wysokość, wymiary czy nacisk na oś mogą wpływać na przebieg trasy. Najkrótsza droga pomiędzy punktem A i B nie zawsze będzie więc drogą, którą może przejechać konkretna ciężarówka.
Nie da się odpowiedzieć na to pytanie wyłącznie na podstawie kilometrażu.
Najpierw należy wyznaczyć rzeczywisty przebieg trasy dla konkretnego pojazdu i oszacować czas potrzebny na jej pokonanie. Dopiero wtedy można ocenić, czy przejazd mieści się w dostępnych ramach czasowych.
Znaczenie mają również wymagane przerwy kierowcy oraz jego wcześniejsza aktywność.
Dlatego w praktyce znacznie bardziej użyteczne od pytania:
„Ile kilometrów może zrobić ciężarówka dziennie?”
jest pytanie:
„Ile czasu zajmie konkretnej ciężarówce pokonanie tej trasy?”
To właśnie czas, a nie sam kilometraż, pozwala lepiej ocenić możliwość realizacji zlecenia.
To kolejna rzecz, o której łatwo zapomnieć podczas planowania.
Jeżeli program pokazuje, że przejazd potrwa np. 8 godzin, nie oznacza to automatycznie, że cały transport zostanie wykonany w ciągu 8 godzin.
Kierowca wykonuje również czynności niezwiązane bezpośrednio z prowadzeniem pojazdu. Czas zajmują załadunki i rozładunki, formalności, obsługa pojazdu czy oczekiwanie w punktach.
Do tego dochodzą wymagane przerwy i odpoczynki.
Dlatego warto rozróżnić szacowany czas samego przejazdu od całkowitego czasu potrzebnego na realizację transportu.
Jeszcze inaczej wygląda trasa, na której kierowca ma odwiedzić kilka miejsc.
600 km przejazdu pomiędzy magazynem a jednym odbiorcą to inne zadanie niż 600 km trasy obejmującej sześć punktów dostawy.
Każdy dodatkowy przystanek może oznaczać zjazd z głównej trasy, dojazd drogami lokalnymi, manewrowanie, oczekiwanie i rozładunek.
Dlatego przy trasach wielopunktowych szczególnego znaczenia nabiera nie tylko całkowity kilometraż, ale również kolejność odwiedzania punktów i czas potrzebny na ich obsługę.
Punktem wyjścia powinno być wyznaczenie trasy dla pojazdu, który rzeczywiście będzie realizował transport.
Warto uwzględnić jego parametry i sprawdzić nie tylko kilometraż, ale również przebieg oraz przewidywany czas jazdy. Jeżeli dostępnych jest kilka wariantów, można porównać je pod względem długości, czasu i kosztów.
Dopiero do tak przygotowanego planu należy dodać pozostałe elementy organizacji transportu: wymagane przerwy, obsługę punktów, załadunki, rozładunki oraz odpowiedni bufor na zdarzenia, których nie da się dokładnie przewidzieć.
Nie oznacza to, że przed wyjazdem można zaplanować każdą minutę. Pozwala jednak przygotować znacznie bardziej realistyczny harmonogram niż proste przeliczenie kilometrów przez założoną średnią prędkość.
To ważne rozróżnienie.
Program do planowania tras może określić przebieg przejazdu, kilometraż oraz przewidywany czas potrzebny na pokonanie trasy.
Nie oznacza to jednak automatycznie, że kontroluje dostępny czas pracy konkretnego kierowcy, jego wcześniejszą aktywność czy dane z tachografu.
Dlatego informacje o trasie powinny być jednym z elementów planowania transportu, zestawianym z rzeczywistą sytuacją kierowcy.
Emapa Web Router pozwala wyznaczać trasy dla transportu ciężarowego z uwzględnieniem parametrów pojazdu. Dzięki temu jeszcze przed rozpoczęciem transportu można sprawdzić przebieg trasy, jej długość oraz przewidywany czas przejazdu.
Można również porównać różne warianty trasy oraz analizować przejazd pod kątem czasu i kosztów.
Dzięki temu zamiast zakładać, że kierowca powinien danego dnia pokonać określoną liczbę kilometrów, można zacząć od bardziej praktycznego pytania: ile czasu wymaga rzeczywista trasa, którą ma przejechać?
Nie ma jednej liczby kilometrów odpowiedniej dla każdego transportu.
Dzienny przebieg zależy od konkretnej trasy, rodzaju dróg, parametrów pojazdu, średniej prędkości, liczby punktów do obsługi oraz dostępnego czasu prowadzenia pojazdu.
Dlatego 600 km może być w jednym przypadku trasą możliwą do pokonania w ciągu dnia, a w innym wymagać zupełnie innego planu.
Zamiast przyjmować stały dzienny przebieg ciężarówki, warto najpierw wyznaczyć rzeczywistą trasę i oszacować czas potrzebny na jej pokonanie. Dopiero na tej podstawie można planować dalszą organizację transportu.
W Emapa Web Router możesz wyznaczyć trasę dla samochodu ciężarowego, sprawdzić jej długość i przewidywany czas przejazdu oraz porównać dostępne warianty.
Przetestuj Emapa Web Router i sprawdź, ile czasu wymaga zaplanowana trasa, zanim kierowca ruszy w drogę